بررسی خاک و راهکارهای حفاظت از آن

مهسا پنجشنبه 16 مرداد 1399 - 12:42
بررسی خاک و راهکارهای حفاظت از آن
خاک یکی از مهم ترین عناصر رشد گیاهان و محیط نگهدارنده ریشه گیاهان می باشد. هر گونه کمبود و یا سمیت در خاک بر روی کیفیت یا عدم کیفیت گیاهان موثر بوده بنابراین اطلاع از وضعیت خاک و تلاش در حفاظت از این ماده ارزشمند امری واجب و ضروری می باشد.

خاک یکی از مهم ترین فاکتور های اصلی جهت رشد و پروش گیاهان می باشد که به عنوان محیطی مناسب جهت تغذیه و نگهداری گیاهان به حساب می آید.

تعریف خاک

خاک 

با نام علمی (Soil) ترکیبی از عناصر(معدنی، آلی) و شامل سه فاز( جامد، مایع و گاز) و میکروارگانیسم ها می باشد که باعث زندگی بخشیدن به بسیاری از موجودات از جمله گیاهان می شود.

به طور کلی سه ویژگی اصلی خاک که شامل ویژگی های زیستی، فیزیکی و شیمیایی می باشد نقشی تعیین کننده در وضعیت رشد و تغذیه گیاه بر عهده دارد.

خاک یکی از مهم ترین فاکتور های اصلی جهت رشد و پروش گیاهان می باشد که به عنوان محیطی مناسب جهت تغذیه و نگهداری گیاهان به حساب می آید.

 این در صورتی است که به دلیل اﺳﺘﻔﺎده ي  بی رویه از ﻣﻨﺎﺑﻊ ﻃﺒﻴﻌﻲ ﺑﻪ  واﺳﻄﻪي  اﻓﺰاﻳﺶ جمعیت و به دنبال آن افزایش ﺳﻄﺢ کشت باعث ایجاد خسارت های سنگین در چهره طبیعی زمین شده به ویژه خاک شده است.

 

پیامد های استفاده بیش از اندازه از منابع طبیعی به منظور کشاورزی عبارت است از:

  • افزایش ﻓﺮﺳﺎﻳﺶ سطحیﺧﺎك
  • ﻛﺎﻫﺶ میزان ﺣﺎﺻﻠﺨﻴﺰي
  • توسعه یافتن ﺑﻴﺎﺑﺎن ها
  • ﺗﺨﺮﻳﺐ زمین های زیر کشت
  • ایجاد آﻟﻮدﮔﻲ آب به دلیل استفاده بی رویه از کود های شیمیایی
  • آلودگی و شور شدن ﺧﺎك و از بین رفتن خاک دانه های آن به دلیل استفاده بی رویه از کود های شیمیایی

ﻛﺸﻮر اﻳﺮان ﻛﻪ ﺑﻪ  دلیل برخورداری از ﺷﺮاﻳﻂ اﻗﻠﻴﻤﻲ ﻧﻴﻤﻪ ﺧﺸﻚ و ﺧﺸﻚ داراي اﻛﻮسیستمی با حساسیت بیشتر  ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﻣﻨﺎطقی با آب و هوای ﻣﺮﻃﻮب می باشد.  بنابرین مدیرت و ﺣفاظت از ﻣﻨﺎﺑﻊ ﺧﺎكی از اهمیت بالاتری برخوردار است.

به طور کلی چهار مشکل اساس خاک عبارت است از:

  • فرسایش: تخریب و جابه جایی خاکدانه های خاک در اثر با یا آب به دلیل نبود پوشش گیاهی که موجب افزایش ریزگرد های مضر و تشدید بیماری های تنفسی در انسان می گردد.
  • آلودگی خاک: ریختن زباله های شهری و صنعتی در مکان های طبیعی و ایجاد آلودگی های خطرناک زیست محیطی برای سلامتی انسان
  • سدیم: استفاده از آب های فاضلاب و آب های سنگین حاوی نمک های زیاد که منجر به از بین رفتن خاک دانه های گیاهی و ایجاد بافت سیاه رنگ پودر شونده در بافت خاک
  • آلودگی خاک با کود: مصرف بی رویه کود های شیمیایی که علاوه بر شور کردن بافت خاک و از بین بردن خاکدانه های مرغوب منجر به بروز بیماری های خطرناک و تحدید سلامتی فرد خواهد شد.
  • ارائه ده راهکار اساسی  برای مقابله با مشکلات بالا و بهبود کیفیت خاک:

    • استفاده از روش های حفاظتی در حرفه کشاورزی
    • کنترل فرسایش با استفاده از اصول مهندسی آبخیزداری
    • عدم آتش زدن بقایای گیاهی در زمین های کشاورزی
    • عدم استفاده از تجهیزات مکانیزه ای مانند ریپر، گاوآهن برگردان دار، دیسک
    • ایجاد سازه های کنترل کننده سیلاب و حفاظت کننده از خاک
    • اقدام به کاشت بذور در مراتع به منظور احیای محیط زیست
    • کنترل آب راهه های کوچک به منظور جلوگیری از بهم پیوستن آن ها و ایجاد سیلاب
    • استفاده از روش های نوین مرز بندی مانند ایجاد سکو، چیدن سنگ و کشت گیاهان به منظور جلوگیری از فرسایش بادی و گسترش بیابان ها

نویسنده : نرگس امیرزاده

ارسال نظر
  • - نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.
  • - لطفا دیدگاهتان تا حد امکان مربوط به مطلب باشد.
  • - لطفا فارسی بنویسید.
  • - میخواهید عکس خودتان کنار نظرتان باشد؟ به gravatar.com بروید و عکستان را اضافه کنید.
  • - نظرات شما بعد از تایید مدیریت منتشر خواهد شد