پست مدرن چیست؟

مهسا چهارشنبه 1 مرداد 1399 - 21:19
پست مدرن چیست؟

پاسخ دادن به این پرسش که اساسا پست مدرن چیست ؟ کار چندان آسانی نیست و به تبع آن شناسایی و مرزبندی میان مدرن و پست مدرن نیز همین گونه است . مدافعان پست مدرن آن را واکنشی در برابر عمیق ترین بحران های معنوی و فلسفی عصر ما و به معنی شکست ناکامی روشنگری و عقلانیت می دانند . ظهور پست مدرن در حوزه های مختلف متفاوت است . در برخی از حوزه ها به عنوان جریانی مثبت و سازنده قلمداد می شود و در برخی دیگر مورد نکوهش است . برخی آن را تداوم مدرن می دانند و برخی آن را گسست و علیه مدرن به شمار می آورند . بزرگترین فیلسوف پسامدرن در قرن بیستم نیچه بود . نیچه مشکل بزرگ بشریت را مدرنیته می دانست .

از مفاهیم زیر بنایی پست مدرن مرگ خود یا سقوط من است . پست مدرن دوران اعلام و ابراز مرگ پدیده هاست : مرگ ایدئولوژی (فرانسوا لیوتار)، مرگ مولف (رولان بارت)، مرگ معنا (ژاک دریدا). اساس تفکر پست مدرن حمله به دستاوردهای علم و عقل و روشنگری و از دیدگاهی حمله به توتالیته عقل مدرن است . واژه پست مدرن را اولین بار فدریکو انیس شاعر اسپانیایی(1934) برای نوعی واکنش شعری در برابر شعر مدرن استفاده کرد . جهان پست مدرن جهان شهوت دیونیزوس است . جهانی که در آن هر نوع مرز بندی محو و زاِل می شود . جهانی که در آن رفتاری خصوصی محرمانه نیست بلکه هر رفتاری آزاد است. از این رو است که میشل فوکو از دیگر شارحان پست مدرن کتاب تاریخ جنسیت را می نویسد. از این منظر پست مدرن مدافع هدونیسم به شمار می رود. اگر توان تغییر یا درک نظامی را نداریم و یا توان انتقاد از آن را انتقاد از آن را پس می توان راحت نشست و از آن لذت برد. از این دیدگاه است که میلان کوندرا در کتاب جاودانگی مینویسد :« اگر ما نتوانیم اهمیت جهان را، جهانی که خود را مهم می داند بپذیریم، اگر در میان این جهان خنده ما پژواک نداشته باشد، فقط یک انتخاب پیش رو داریم، قبول کردن جهان بطور کلی و آن را بصورت موضوع بازی خود درآوردن، آن را به شکل یک اسباب بازی درآوردن...»

     دنیای پست مدرن مملو از واژه هایی مانند پراکندگی، نسبیت، تکثیر، چندمعنایی، ایهام و...و نیز گریزان از واژه هایی مانند حقیقت و واقعیت است. کیت نسبیت (1386) به پنج پارادایم نظری تعیین کننده پسا مدرن اشاره می کند:

  1. پدیدار شناسی
  2. زیبایی شناسی
  3. زبان شناسی(نشانه شناسی، ساختارگرایی، پساساختارگرایی و دیکانستراکشن)
  4. مارکسیسم
  5. فمینیسم

به طور کلی می توان زمینه های نقد پست مدرن از مدرن را در حوضه های زیر تقسیم بندی کرد؛

عقلانیت : اصلی ترین انتقاد پست مدرن از مدرن عقل تک ساحتی مدرن است.

ایدئولوژی : پست مدرن ها معتقدند عصر حاضر عصر پایان ایدوئولوژی است. حمله به "لیبرالیسم" و "کمونیسم" به عنوان ایدوئولوژی های ناموفق مدرن از این جهت است.

تاریخ : پست مدرن ها معتقدند تاریخ مجموعه ای از گسسته است در حالی که از دیدگاه مدرن تاریخ یک جریان خطی دارد.

رسانه ها : حرکت به سوی دهکده جهانی موجب سیطره رسانه ها گردیده است. واقعیات بازتاب سطحی رسانه ها هستند.

کثرت گرایی : دنیای پست مدرن به دنبال چند واقعیتی بودن موضوعات است.

زبان : پست مدرن ها معتقدند زبان واقعیت را میسازد.  چنانکه هایدگرها معتقد است: انسان در زبان زندگی می کنند.

تکنولوژی: پست مدرن معتقد است تکنولوژی (که آمال دنیای مدرن است) آنقدر هم تحت تسلط انسان نیست؛ بنابراین می تواند از حالت ابزار خارج شده و تاثیر بسیاری بر زندگی انسان ها بگذارد.

    اتفاقات سال های 1960 میلادی را می توان زمینه ساز بحران های دوران آخرین مدرن و آغاز به ظهور دوران جدید پسا مدرن در عرصه های مختلف دانست هر چند که از لحاظ اندیشه این جریان ها از سال های آغازین قرن بیستم میلادی آغاز شده بود. سال های 1960 میلادی و پس از آن شاهد موضوعاتی است مانند جنبش های دانشجویی، مباحث حقوق شهروندی، مواضع ضد جنگ و شروع دوران جنگ سرد، موسیقی راک، جنبش های انقلاب سبز، شروع دنیای دیجیتال، اکتشافات فضایی، کشف منابع نفتی عظیم در خاورمیانه، چالش های نیروی هسته ای،....

ارسال نظر
  • - نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.
  • - لطفا دیدگاهتان تا حد امکان مربوط به مطلب باشد.
  • - لطفا فارسی بنویسید.
  • - میخواهید عکس خودتان کنار نظرتان باشد؟ به gravatar.com بروید و عکستان را اضافه کنید.
  • - نظرات شما بعد از تایید مدیریت منتشر خواهد شد