باروک و روکوکو

مهسا چهارشنبه 22 بهمن 1399 - 18:06
باروک و روکوکو
کلمه باروک از زبان اسپانیایی وارد واژگان فرانسه شد که در زبان فنی جواهر سازی به معنای مروارید غلتان است. سپس فرهنگستان در فرهنگ لغت معنای کلمه را عجیب، غیر عادی، نامنظم، بی قاعده تعیین کرد.

. از سال 1860 میلادی این کلمه برای جریان ادبی و هنری به کار رفت که در اروپا و آمریکای لاتین از اواخر قرن شانزدهم تا اوایل قرن هجدهم میلادی رواج داشت و به طور کلی به هرچیز غیر کلاسیک و غیر رایج اتلاق می شد. سن سیمون باروک را خلق کارهای غیر متداول تعریف کرد و این گرایش تمامی هنرها به ویژه هنر مجسمه سازی، موزیک و معماری را تحت تاثیر قرار داد. از ویژگی های بارز هنر باروک (( حفظ تعادل ))و وحدت آفرینی در میان عناصر مختلف و گوناگون است. هدف اصلی معماری باروک آن بود که فضایی کلی را در مرکز تعبیه کند و فضاهای فرعی و نمای پیشین بنا را بدان منظم سازد و تنظیم اجزای پیش نشسته و تو نشسته، ضربی موزون بر پا دارد، و دیگر هنرها چون مجسمه سازی را در خدمت آن بگمارد. خصوصیات هنر باروک مانند شبیه سازی فردی، نقاشی روی سقف، اسلوب های کوتاه نمایی اندام، تعلیق هیاکل در فضا، تجسم صحنه از دیدگاه های مختلف، شگردهای ژرف نمایی دید فریب، گچ بری، قاب بندی و زینت کاری ساختمانی به حد کمال رسید. البته لازم به ذکر است که باروک هرگز به عنوان یک مکتب مطرح نشد، بلکه یک جریان یا گرایش بود که در یک دوره با اهمیت و ارزش گذاشتن به چندین ویژگی مشترک هنری و ادبی به وجود آمد و هنرمندان، نویسندگان و شعرا آن را تحت عنوان سبک باروک نام گذاری کردند.

جهان بینی و خصوصایت سبک باروک شامل موضوعاتی چند است :

  • بی ثباتی : یکی از اساسی ترین تفکرات باروک این است که شناخت و دانش بشر از جهان پیرامون خود کامل و صد در صد نیست، چون دنیا بی وقفه در حال تحول، دگرگونی و بازسازی است و هیچ چیز ثابت و قطعی نیست. به عنوان مثال، این تغییر و تحول در طبیعت کاملا محسوس است. توالی فصل ها، نشانه ای ملموس از این تغییر شکل بی وقفه دنیاست.
  • انسان آزاد: انسان محکوم به سرنوشت نیست، بلکه حاکم بر تقدیر خود است، چون این دنیا ثابت، بدون تغییر و تحول و قوانین حاکم بر آن نیز قطعی و غیر قابل نقض نیست، بودن انسان در چنین شرایطی، آزادی عمل، قدرت انتخاب و توانایی تصمیم گیری را با تمام آگاهی برای او به دنبال دارد.
  • نپذیرفتن چیزی به طور قطع و مسلم : باروک به واقعیت های قطعی و صد در صد ایمان ندارد بلکه عقیده دارد که همه چیز در ظاهر نمودار می شود. باروک به آنچه در ظاهر وجود دارد اهمیت می دهدنه به آنچه که ((واقعا هست)).
  • واقعیت و توهم: پیروان سبک باروک معتقد هستند که بین حقیقت و خیال، ظاهر و باطن مرز مشخصی وجود ندارد و کاملا از هم قابل تفکیک نیستند. شاید آنچه را که خیالی می دانیم، عین واقعیت باشد و شاید هم بر عکس، تمام واقعیت های ذهنی ما همه خیالی بیش نباشد.
  • دنیا صحنه نمایش است: زندگی تئاتری توام با خواب و بیداری، عشق و عقل، جنون و شیفتگی، خیال و حقیقت است. انسان باید در این صحنه زندگی با نقابی بر چهره نقش بازی کند. یعنی باید بازیگر صحنه زندگی خود باشد. و بازیگر این صحنه، انسان باید با گذاشتن نقاب، واقعیت را پنهان کند که این کتمان و بازیگری نوعی خودسازی است زیرا با تظاهر به خوب و شریف بودن، واقعا می توان خوب و شریف شد.
  • باید مدرن بود: در عصر باروک دیگر از گذشته تقلید و پیروی نمی شود، بلکه بیشتر به دنبال چیزهای نو، جدید و خلاف روال معمول است .
  • مخاطبان متمدن: مخاطبان باروک مردمان با فرهنگ و متمدن هستند ولی الزاما دانشمند و فاضل نیستند.
  • افراط: هنرمندان سبک باروک در خلق آثار خود گاهی زیاده روی می کنند و از نظر آنان هر افراطی به نام آزادی خلاق مجاز است.

سبک باروک در همه هنرها از جمله :  نقاشی، معماری، سینما، موسیقی، تئاتر، شعر و هنرهای تجسمی راه پیدا کرد.

  • تئاترهای تراژدی-کمیک و نمایش نامه های روستایی(پستورال) که از یک عشق ساده در دل طبیعت ناشی می شود در این دوران بسیار مورد توجه است.
  • شعر باروک نیز بیشتر اشعار شخصی با تصویر سازی های بسیار درخشان و گاهی هم با سخنان نامفهوم ارائه می شود.
  • رمان های این دوره نیز پر از حوادث و اتفاق هایی است که در مکان ها و زمان های مختلف برای قهرمان باروک روی می دهد. قهرمان باروک خود را در عشق خود حبس نمی کند و پایبند به آن نیست. به همین دلیل اغلب عشق های باروک بی ثبات و ناپایدار هستند.
  • معماری نیز از قالب های بسیار مورد توجه این سبک است. سمبل معماری باروک خطوط منحنی، کج و ناموزون است. تزئینات و ننمای ظاهری در معماری سبک باروک بسیار اهمیت دارد.

 

ارسال نظر
  • - نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.
  • - لطفا دیدگاهتان تا حد امکان مربوط به مطلب باشد.
  • - لطفا فارسی بنویسید.
  • - میخواهید عکس خودتان کنار نظرتان باشد؟ به gravatar.com بروید و عکستان را اضافه کنید.
  • - نظرات شما بعد از تایید مدیریت منتشر خواهد شد